हतनूर धरणावरील भूकंपमापक यंत्र बंद; लाखो नागरिकांच्या सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर! भूकंपाचे सौम्य धक्के जाणवूनही नोंदी घेणारी यंत्रणा बंद; नवीन आधुनिक यंत्रणा बसविण्याची मागणी

भुसावळ (प्रतिनिधी) : तापी नदीवरील महत्त्वाच्या हतनूर धरणाच्या सुरक्षेबाबत चिंताजनक बाब समोर आली आहे. धरण परिसरातील भूकंपीय हालचालींची नोंद घेण्यासाठी बसविण्यात आलेले भूकंपमापक यंत्र बंद पडले असून, संबंधित यंत्रणा नादुरुस्त झाल्याने तिची दुरुस्ती करणेही शक्य नसल्याची माहिती समोर येत आहे. त्यामुळे हतनूर धरण परिसरात नवीन आणि आधुनिक भूकंपमापक यंत्रणा बसविण्याची मागणी जोर धरू लागली आहे.

भूकंपाचे धक्के जाणवले; मात्र नोंद घेणारे यंत्रच बंद!

अलीकडेच हतनूर धरण परिसरात भूकंपाचे सौम्य धक्के जाणवल्याने परिसरातील नागरिकांमध्ये चिंतेचे वातावरण निर्माण झाले होते. अशा परिस्थितीत धरणावरील भूकंपमापक यंत्रच बंद असल्याची बाब समोर आल्याने धरणाच्या सुरक्षेचा प्रश्न ऐरणीवर आला आहे.

भूकंपमापक यंत्राद्वारे परिसरातील भूकंपीय हालचाली, धक्क्यांची तीव्रता आणि त्यांची वेळ यांची नोंद ठेवली जाते. मात्र, ही यंत्रणा कार्यरत नसल्यास स्थानिक पातळीवर भूकंपाच्या हालचालींचे निरीक्षण आणि त्यांची नोंद घेण्यात अडचणी निर्माण होऊ शकतात. धरणासारख्या महत्त्वाच्या जलसाठा प्रकल्पाच्या परिसरात अशी यंत्रणा कार्यरत असणे आवश्यक आहे.

तापी काठावरील गावांच्या सुरक्षेचा प्रश्न

हतनूर धरण हे तापी नदीवरील महत्त्वाचे जलसाठा प्रकल्प असून, या धरणावर परिसरातील अनेक गावांची शेती आणि पिण्याच्या पाण्याची गरज अवलंबून आहे. याशिवाय तापी नदीच्या काठावर अनेक गावांची वस्ती असल्याने धरणाच्या सुरक्षिततेला विशेष महत्त्व आहे. संभाव्य नैसर्गिक आपत्तीच्या पार्श्वभूमीवर धरणाची तांत्रिक देखरेख आणि भूकंपीय हालचालींचे नियमित निरीक्षण होणे गरजेचे आहे.

नवीन आधुनिक यंत्रणा बसविण्याची मागणी

सध्याचे भूकंपमापक यंत्र दुरुस्तीच्या पलीकडे असल्याची माहिती समोर येत असल्याने जुन्या यंत्रणेऐवजी अत्याधुनिक भूकंपमापक यंत्र बसविण्यात यावे, अशी मागणी होत आहे. त्याचबरोबर धरणाची तांत्रिक तपासणी करून आवश्यक सुरक्षा उपाययोजना अधिक सक्षम करण्याची अपेक्षाही नागरिकांकडून व्यक्त केली जात आहे.

नैसर्गिक आपत्ती उद्भवल्यानंतर उपाययोजना करण्यापेक्षा संभाव्य धोके लक्षात घेऊन वेळीच खबरदारी घेणे अधिक महत्त्वाचे आहे. त्यामुळे जलसंपदा विभाग आणि संबंधित भूकंप निरीक्षण यंत्रणा या गंभीर बाबीची कितपत दखल घेतात, तसेच हतनूर धरणावर नवीन भूकंपमापक यंत्रणा बसविण्याबाबत कोणता निर्णय घेतात, याकडे तापी काठावरील नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.