पाणी बचतीसाठी स्वयंचलित कोच वॉशिंग प्लांट
पाण्याचा वापर कमी करणे आणि मनुष्य शक्तीमध्ये बचत करण्यासाठी गाड्यांच्या बाह्य साफसफाईसाठी आता मुख्य आगारांमध्ये ऑटोमॅटिक कोश वॉशिंग प्लांट्स (एसीडब्ल्यूपी) बसविण्यात येत आहेत. एसीडब्ल्यूपीद्वारे वॉशिंग लाइन वर रॅक ठेवताना कोचची बाह्य साफसफाई केली जाते. एसीडब्ल्यूपी केवळ बाहेरील कोच अधिक प्रभावी आणि कार्यक्षमतेने साफ करत नाहीत तर अपव्यय टाळून थेट पाण्याची गरजही कमी करतात. वॉटर रीसायकलिंग सुविधांमुळेही पाण्याची आवश्यकता कमी होते. भारतीय रेल्वेने आतापर्यंत २९ ठिकाणी एसीडब्ल्यूपी स्थापित केल्या आहेत. मध्य रेल्वेवर ३ स्वयंचलित कोच वॉशिंग प्लांट (एसीडब्ल्यूपी) असल्याची माहिती श्री शिवाजी सुतार, मुख्य जनसंपर्क अधिकारी, मध्य रेल्वे यांनी दिली.
एसीडब्ल्यूपीशिवाय सामान्यतः पाण्याचा वापर – प्रति डब्बा १५०० लिटर तर
एसीडब्ल्यूपीसह स्वच्छतेसाठी पाण्याचा वापर – प्रति डब्बा फक्त ३०० लिटर होतो.
पुनर्नवीनीकरण पाण्याचा वापर – ८०% (२४० लिटर)
ताजे पाणी अतिरिक्त आवश्यक – २०% (६० लिटर)
प्रति कोच शुद्ध पाण्याची आवश्यकता – ६० लिटर.
एसीडब्ल्यूपीसह पाण्याच्या वापरामध्ये निव्वळ बचत – पाण्याच्या वापरामध्ये ९६% कपात.
पाण्याची अंदाजे वार्षिक बचत- १.२८ कोटी किलोलीटर.
पाण्याचे जतन करण्यासाठी रेन वॉटर हार्वेस्टिंग
भारतीय रेल्वे जल संवर्धनास चालना देण्यासाठी विद्यमान धोरणानुसार विविध ठिकाणी रेन वॉटर हार्वेस्टिंग सिस्टम (आरडब्ल्यूएच) उपलब्ध करुन देत आहे. २०० चौरस मीटरपेक्षा जास्त रूफटॉप क्षेत्र असलेल्या सर्व आस्थापनांमध्ये रेन वॉटर हार्वेस्टिंग सिस्टम (आरडब्ल्यूएच) प्रदान केली जात आहे. सेवा इमारती, रुग्णालये, स्टेशन इमारती (रीमॉडेलिंग इत्यादी), रेल्वे क्वार्टर, कार्यशाळा / शेड, यार्ड मॉडेलिंग तसेच रेल्वे मार्गाचे दुहेरीकरण, नवीन लाईन, गेज रूपांतरण व साइडिंग या सर्व नवीन बांधकामांमध्ये आरडब्ल्यूएच अनिवार्य करण्यात आला आहे.
