महिला शेतकऱ्यांना आरोग्य, पशुसंवर्धन, उद्योग-व्यवसाय व रब्बी हंगामातील पीक नियोजनाबाबत मार्गदर्शन भुसावळ (प्रतिनिधी); विल्हाळे- जागतिक महिला वर्षाचे औचित्य साधून प्रकल्प संचालक (आत्मा), जळगाव आणि तालुका कृषी अधिकारी कार्यालय, भुसावळ यांच्या संयुक्त विद्यमाने १५ ऑक्टोबर रोजी विल्हाळे येथील ग्रामपंचायत सभागृहात महिला शेतकरी दिनाचे आयोजन करण्यात आले. या कार्यक्रमात महिला शेतकऱ्यांना आरोग्य, पशुसंवर्धन, महिला सक्षमीकरण, उद्योग-व्यवसाय तसेच रब्बी हंगामातील पीक नियोजन याविषयी सविस्तर मार्गदर्शन करण्यात आले. या कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी विल्हाळे गावाच्या महिला सरपंच सौ. शारदा लक्ष्मण कोल्हे उपस्थित होत्या. यावेळी कृषी विज्ञान केंद्र, पाल येथील शास्त्रज्ञ श्रीमती भाग्यश्री चौधरी, डॉ. राकेश कापगते, तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयाच्या श्रीमती संगीता पाटील तसेच आत्माचे तालुका तंत्र व्यवस्थापक प्रमोद जाधव यांनी उपस्थित महिला शेतकऱ्यांना विविध विषयांवर मार्गदर्शन केले. या कार्यक्रमाला महिला शेतकरी गटातील ५८ महिला उपस्थित होत्या. महिलांनी आरोग्य आणि आहाराकडे लक्ष देण्याचे आवाहन कृषी विज्ञान केंद्र, पाल येथील शास्त्रज्ञ श्रीमती भाग्यश्री चौधरी यांनी महिला शेतकऱ्यांना आरोग्य आणि पोषणाविषयी मार्गदर्शन केले. शेतीमध्ये महिलांना अनेक कठीण कामे करावी लागतात. शेतातील कामांचा मोठा भार सांभाळताना महिलांनी स्वतःच्या आरोग्याकडे दुर्लक्ष करू नये, असे त्यांनी सांगितले. महिलांच्या शरीरात कॅल्शियम, प्रथिने आणि आवश्यक जीवनसत्त्वांची कमतरता निर्माण झाल्यास थकवा जाणवणे, अशक्तपणा येणे, चिडचिड होणे तसेच अकाली वार्धक्याची लक्षणे दिसणे अशा समस्या उद्भवू शकतात. त्यामुळे महिलांनी संतुलित आणि पौष्टिक आहार घेण्यास प्राधान्य द्यावे. शेतीची कामे करताना कुटुंबाच्या आरोग्याची काळजी घेण्याबरोबरच स्वतःच्या आरोग्यालाही महत्त्व देणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. पशुधनाचे शेतीतील महत्त्व अधोरेखित डॉ. राकेश कापगते यांनी शेतीमध्ये पशुधनाचे असलेले महत्त्व विशद केले. पशुधन हे शेतीला पूरक असून शेतकऱ्यांच्या आर्थिक उत्पन्नात त्याची महत्त्वपूर्ण भूमिका असते. पशुधनाचे आरोग्य चांगले राहण्यासाठी त्यांना योग्य आणि पोषक आहार देणे आवश्यक आहे. तसेच पशुधनाचे आर्थिक नुकसान टाळण्यासाठी पशुविम्याचे महत्त्वही त्यांनी समजावून सांगितले. पशुपालन करताना जनावरांच्या आरोग्याची योग्य काळजी घेऊन पशुसंवर्धनाला शेतीचा महत्त्वाचा जोडव्यवसाय म्हणून प्रोत्साहन द्यावे, असे आवाहन त्यांनी केले. महिला सक्षमीकरण आणि उद्योग-व्यवसायावर भर तालुका कृषी अधिकारी कार्यालयाच्या श्रीमती संगीता पाटील यांनी महिला शेतकऱ्यांना उद्योग-व्यवसायाच्या विविध संधींबाबत माहिती दिली. महिलांनी शेतीपुरते मर्यादित न राहता उपलब्ध साधनसंपत्ती आणि कौशल्यांचा उपयोग करून पूरक व्यवसाय सुरू करण्यासाठी पुढाकार घ्यावा. महिलांच्या आर्थिक स्वावलंबनासाठी उद्योग-व्यवसायाची भूमिका महत्त्वाची असून त्यातून महिला सक्षमीकरणाला चालना मिळू शकते, असे त्यांनी मार्गदर्शन करताना सांगितले. कमी पाण्यात रब्बी पीक नियोजनाचे मार्गदर्शन आत्माचे तालुका तंत्र व्यवस्थापक प्रमोद जाधव यांनी आगामी रब्बी हंगामाच्या पार्श्वभूमीवर कमी पाण्यात घेता येणाऱ्या पिकांचे नियोजन आणि पीक प्रात्यक्षिकांविषयी माहिती दिली. पाण्याची उपलब्धता लक्षात घेऊन योग्य पिकांची निवड करणे, उपलब्ध पाण्याचा काटकसरीने वापर करणे आणि पीक नियोजन करताना आधुनिक कृषी तंत्रज्ञानाचा अवलंब करणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. कमी पाण्यात अधिक चांगले उत्पादन मिळविण्यासाठी शेतकऱ्यांनी योग्य नियोजनावर भर द्यावा, असेही त्यांनी सांगितले. ५८ महिला शेतकऱ्यांचा सहभाग महिला शेतकरी दिनाच्या निमित्ताने आयोजित या कार्यक्रमातून महिला शेतकऱ्यांना आरोग्य, पोषण, पशुसंवर्धन, आर्थिक स्वावलंबन आणि आधुनिक शेती तंत्रज्ञान याविषयी उपयुक्त माहिती मिळाली. शेतीमध्ये महिलांचे योगदान महत्त्वपूर्ण असून त्यांना योग्य मार्गदर्शन आणि प्रशिक्षण मिळाल्यास शेतीच्या विकासासोबतच त्यांच्या आर्थिक व सामाजिक सक्षमीकरणालाही चालना मिळू शकते. या कार्यक्रमात महिला शेतकरी गटातील ५८ महिलांनी सहभाग नोंदविला.
