भुसावळ (प्रतिनिधी)- मध्य रेल्वेच्या भुसावळ विभागात दिनांक १ ते १५ ऑक्टोबर २०२६ या कालावधीत ‘स्वच्छता पंधरवडा–२०२६’ अंतर्गत विविध स्वच्छता मोहिमा, जनजागृती कार्यक्रम आणि सामाजिक उपक्रमांचे आयोजन करण्यात आले. भारतीय रेल्वेच्या देशव्यापी स्वच्छता अभियानाचा एक भाग म्हणून भुसावळ विभागातही या पंधरवड्याचे आयोजन करण्यात आले. स्वच्छता पंधरवड्याच्या प्रारंभी भुसावळ येथील तापी नदीलगतच्या तापी पंप हाऊस परिसरात गणेश विसर्जनानंतर साचलेला कचरा व इतर अवशेष हटविण्यासाठी ‘एक दिन, एक घंटा, एक साथ’ या संकल्पनेअंतर्गत विशेष स्वच्छता मोहीम राबविण्यात आली. या मोहिमेचे नेतृत्व भुसावळ विभागाचे विभागीय रेल्वे व्यवस्थापक श्री. पुनीत अग्रवाल यांनी केले. यावेळी अपर विभागीय रेल्वे व्यवस्थापक (प्रशासन) श्री. प्रवीण कुमार पाठक, अपर विभागीय रेल्वे व्यवस्थापक (तांत्रिक) श्री. एम. के. मीना, विविध शाखांचे अधिकारी, बीटीसी (सी अँड डब्ल्यू) प्रशिक्षणार्थी, रेल्वे सुरक्षा दलाचे जवान तसेच भारत स्काऊट्स अँड गाईड्सचे स्वयंसेवक सहभागी झाले. या उपक्रमात २०० हून अधिक सहभागी व्यक्तींनी उत्स्फूर्तपणे श्रमदान केले. याच संकल्पनेअंतर्गत भुसावळ विभागातील सर्व रेल्वे स्थानकांवर आणि रेल्वे वसाहतींमध्येही श्रमदान उपक्रम राबविण्यात आले. रेल्वे शाळेत आयोजित कार्यक्रमादरम्यान विभागीय रेल्वे व्यवस्थापक श्री. पुनीत अग्रवाल यांनी शाखा अधिकारी, पर्यवेक्षक, बीटीसी (सी अँड डब्ल्यू) प्रशिक्षणार्थी, आरपीएफ कर्मचारी आणि रेल्वे शाळेतील विद्यार्थ्यांना स्वच्छतेची शपथ दिली. स्वच्छता रॅली आणि शपथग्रहण कार्यक्रमात २५० हून अधिक जणांनी सहभाग घेतला. स्वच्छता पंधरवड्यादरम्यान भुसावळ विभागातील विविध स्थानकांवर आणि परिसरात श्रमदान, स्वच्छता जनजागृती, वृक्षारोपण, स्वच्छता रॅली, सामूहिक शपथग्रहण, कार्यशाळा आणि कचरा व्यवस्थापनाशी संबंधित उपक्रम राबविण्यात आले. स्वच्छतेचे महत्त्व, कचऱ्याचे योग्य वर्गीकरण, सार्वजनिक ठिकाणांची स्वच्छता राखणे आणि एकदाच वापरल्या जाणाऱ्या प्लास्टिकचा वापर टाळणे याबाबत प्रवासी, रेल्वे कर्मचारी आणि स्थानिक नागरिकांमध्ये जागरूकता निर्माण करण्यात आली. स्वच्छता पंधरवडा–२०२६ मधील प्रमुख कामगिरी या पंधरवड्यादरम्यान भुसावळ विभागात विविध उपक्रमांतर्गत पुढील कामगिरी नोंदविण्यात आली: १. जवळच्या परिसरात श्रमदान उपक्रम – २९७ २. स्वच्छतेविषयी जनजागृतीपर उपक्रम – १,२२० ३. स्थानिक मान्यवर, स्वयंसहायता गट (SHGs), एनसीसी (NCC) आणि नेहरू युवा केंद्र संघटनेच्या (NYKS) स्वयंसेवकांचा सहभाग – १०४ ४. स्वच्छतेविषयक परिसंवाद, प्रशिक्षण कार्यक्रम आणि कार्यशाळा – २५ ५. ‘कचऱ्यापासून उपयुक्त वस्तू निर्मिती’ विषयावरील प्रदर्शन – १ ६. स्वच्छता रॅली – १७७ ७. सामूहिक स्वच्छता शपथ कार्यक्रम – १९६ ८. स्वच्छता शपथ कार्यक्रमात सहभागी झालेल्या संख्या – १,८९५ ९. तलाव व नद्यांच्या स्वच्छतेसाठी विशेष मोहीम – १ १०. वृक्षारोपण मोहिमा – २५० ११. एकदाच वापरल्या जाणाऱ्या प्लास्टिकचा वापर बंद करण्यासाठी जनजागृती मोहिमा – १७५ १२. स्वच्छता आणि जबाबदार कचरा व्यवस्थापनाविषयी जनजागृती करण्यासाठी पथनाट्ये – ९ याशिवाय, स्वच्छतेच्या नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या ५८ व्यक्तींवर दंडात्मक कारवाई करण्यात आली असून, त्यांच्याकडून एकूण ₹५८,०००/- दंड वसूल करण्यात आला. स्वच्छता पंधरवड्यादरम्यान रेल्वे स्थानक परिसर, रेल्वे गाड्या, रेल्वे मार्ग, स्वच्छतागृहे आणि इतर सार्वजनिक सुविधांच्या स्वच्छतेवर विशेष भर देण्यात आला. स्वच्छता कर्मचाऱ्यांच्या माध्यमातून स्वच्छतेची कामे अधिक प्रभावीपणे राबविण्यात आली. तसेच प्रवाशांशी संवाद साधून रेल्वे परिसर स्वच्छ ठेवण्याचे आवाहन करण्यात आले. या सर्व उपक्रमांमध्ये विभागातील अधिकारी व कर्मचारी, रेल्वे सुरक्षा दल, स्काऊट्स अँड गाईड्स, स्थानिक स्वयंसेवी संस्था तसेच शाळा आणि महाविद्यालयांतील विद्यार्थ्यांनी मोठ्या प्रमाणावर सहभाग नोंदविला. नागरिकांच्या सक्रिय सहभागातून स्वच्छतेचा संदेश समाजाच्या विविध स्तरांपर्यंत पोहोचविण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. या मोहिमांमुळे स्वच्छता आणि आरोग्यव्यवस्थेत सुधारणा झाली, कचरा साचण्याची चिन्हांकित ठिकाणे साफ झाली, रेल्वे ट्रॅक आणि स्थानक परिसराची उत्तम निगा राखली गेली आणि कामाचे ठिकाण अधिक स्वच्छ व सुरक्षित बनले. रेल्वे कर्मचारी, हाऊसकीपिंग कर्मचारी आणि कंत्राटी कामगारांच्या सक्रिय सहभागामुळे हे उपक्रम यशस्वीपणे राबवणे शक्य झाले.
