भुसावळ (प्रतिनिधी )-
कोरोना विषाणू या साथीच्या आजारा विरूद्ध सर्व देशभर सुरू असलेल्या युद्धाच्या वेळी मध्य रेल्वेचे रेल्वे सुरक्षा दल, सामाजिक जाणीव आणि प्रतिबंध या प्रत्येक बाबतीत अग्रभागी आहे. रेल्वे अधिका-यांसमवेत खांद्याला खांदा लावून उभे असलेले आरपीएफचे कर्मचारी, श्रमिक प्रवाशांच्या सुरक्षित वाहतुकीसाठी, अपघात टाळण्यासाठी लोकांना ट्रॅकवर न चालण्याकरीता संवेदनशील करणेबाबत, हजारो लोकांना मदत आणि अन्न पुरवत आहेत. कोवीड-१९चा सामना करण्यासाठी त्यांच्या कुटूंबियांसह सॅनिटायझर आणि मुखपट्टी पुरविणे, विशेष गाड्यांच्या बुकिंगच्या अनुचित प्रकारामध्ये गुंतलेल्या दलालांना अटक करण्याची जबाबदार पार पाडत आहेत. सर्व देशभर पसरलेल्या कोरोना व्हायरस या साथीच्या विरूद्ध युद्धात ते सर्वत्र योद्धा म्हणून उभे राहिले आहेत.
मध्य रेल्वेने आतापर्यंत ५ लाखाहून अधिक श्रमिक कामगार आणि अडकलेल्या लोकांना ३८० हून अधिक श्रमिक विशेष गाड्यांमधून पाठविले आहे. या गाड्यांना एस्कॉर्ट करण्यासाठी, मुखपट्टी घालण्यावर देखरेख ठेवणे, ट्रेनमध्ये आत जाताना, ट्रेनमधील प्रवासात आणि सामाजिक अंतरांचे काटेकोरपणे पालन करणे यासाठी १,५०० हून अधिक आरपीएफ जवान तैनात करण्यात आले आहेत.
रेल्वे सुरक्षा दलाचे कर्मचारी देशाची गरज समजून कर्तव्य बजावण्यास तत्पर असून प्रवाशांना मार्गदर्शन करणे, महिला व मुलांना मदत करणे, त्यांच्याशी संवाद साधणे, प्रतिबंधात्मक उपाययोजना करण्यासंबंधी सल्लामसलत करणे व त्यांना सुरक्षित प्रवास करण्यास सक्षम बनविणे यासाठी अत्यंत प्रेरित आहेत. श्रमिक विशेष गाड्यांमधून जाणा-या अनेक स्थलांतरितांनी आरपीएफच्या जवानांनी केलेल्या दयाळूपणाबद्दल कृतज्ञता व्यक्त केली आहे.
या सर्वां व्यतिरिक्त, कोणत्याही सुरक्षा आणि सामाजिक सुरक्षेच्या दृष्टीकोनातून कमतरता न करता मध्य रेल्वे आरपीएफच्या मानवी आणि व्यावहारिक दृष्टिकोनाने भारतीय रेल्वेच्या सामाजिक जाणिवेत खूप योगदान दिले आहे. आरपीएफच्या कर्मचार्यांनी औषधोपचाराची गरज असणा-या प्रवाशांना पुढील स्थानकात रेल्वेचे डॉक्टर उपलब्ध करून देण्यासाठी विभागीय नियंत्रण कक्षांना माहिती देऊन मदत केली आहे. गरजू प्रवाशांना, कंत्राटी कामगारांना भोजन, मुखपट्टी तसेच मध्य रेल्वेवरील स्थानकांवर बंदोबस्तासाठी दररोज सुमारे एक हजार (१,०००) आरपीएफ कर्मचारी तैनात केले जात आहेत.
मध्य रेल्वे आरपीएफने गरजू व्यक्ती व प्रवाशांना स्वेच्छा योगदानामधून आतापर्यंत एकूण ३०,९५७ जेवण उपलब्ध करुन दिले आहे. याशिवाय ६,४९६ निराधार, अडकलेल्या प्रवाशांना, कंत्राटी कामगारांना, सहायक इत्यादींना जेवण दिले आहे.
या संकटाच्या काळात आरपीएफच्या कर्मचार्यांनी आणि त्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांनी कर्तव्याच्या पलीकडे जाऊन करोना आजारापासून आरपीएफच्या जवानांना वाचविण्याच्या आणि मध्य रेल्वेच्या प्रयत्नांना पूरक ठरण्याच्या दृष्टीने नाविन्यपूर्ण मुखपट्टया बनविण्याची अनुकरणीय बांधिलकी दर्शविली. आत्तापर्यंत, कपड्यांनी बनविलेले सुमारे १३,९१९ मुखपट्टी, १,५२२ फेस शील्ड कव्हर, आणि ४३४ शिल्डो मास्क संलग्न केलेले कवच या योद्ध्यांनी तयार केले आहेत. १२ मे २०२० पासून भारतीय रेल्वेने १५ जोड्या वातानुकूलित विशेष गाड्या सुरू केल्या आहेत आणि १ जून २०२० रोजी पासून १०० जोड्या अतिरिक्त गाड्यांची घोषणा केली आहे. अनेक वैयक्तिक आयडी वापरुन ई-तिकिटे काढण्याची आणि या विशेष गाड्यांमध्ये जागा राखीव करण्याच्या तक्रारी अलीकडे सुरू झाल्या आहेत. मध्य रेल्वे आरपीएफने देशभरात एकत्रीत होणारे हे प्रयत्न ओळखण्यासाठी आणि त्यांच्यावर कारवाई करण्याच्या प्रयत्नांचा एक भाग म्हणून मध्य रेल्वेवरील प्रवासी आरक्षण काउंटरवर विशेष मोहीम राबविली. प्रबल मॉड्यूलद्वारे प्रवासी आरक्षण केंद्रातील डेटाच्या विश्लेषणाचा वापर करून आरपीएफ अधिका्यांनी वस्तुनिष्ठ बुद्धिमत्तेसह मागील प्रवासाच्या रू. ३,०४,४१० किंमतीच्या १४९ तिकिटे जप्त करून तीन गुन्हे दाखल केले आणि १ व्यक्तीला अटक करून रेल्वे कोर्टासमोर हजर केले आहे.
अशा संकटाच्या वेळी नेतृत्वासाठी आव्हान असते की, आपल्या दलाचे मनोबल उंचावणे आणि त्यास धैर्याने तोंड देण्याची तयारी ठेवण्यास उद्युक्त करणे. मध्य रेल्वेचे अधिकारी पुढाकार घेऊन नियमितपणे परिस्थितीचा आढावा घेत आहेत, आरपीएफ जवान आणि त्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांच्या आरोग्याबद्दल अभिप्राय प्राप्त करतात, मोबाइल फोन, वेब सक्षम सेवा, वेबिनार इत्यादींद्वारे वारंवार बोलण्याद्वारे त्यांचे मनोधैर्य वाढवित आहेत.
कोविड -१९च्या पार्श्वभूमीवर सुरुवातीला सर्व विभागीय प्रभारींनी व्हीडिओ कॉन्फरन्स द्वारा काटेकोर नियोजनामुळे हे सर्व शक्य झाले. त्यांनी मनुष्यबळ एकत्रित केले आणि या सन्मानित सुरक्षा दलाच्या संपूर्ण रँकमधील स्वच्छता आणि स्वच्छताविषयक उपायांवर जोरदार आग्रह धरण्याची गरज समजून घेत सुरक्षा व्यवस्थापन योजना तयार केली. या राष्ट्रीय संकटकाळात खरोखरच मध्य रेल्वे आरपीएफ ने केलेली सेवा गरीब आणि अडकलेल्या प्रवाशांसह अनेकांच्या स्मरणात कायम राहतील.
