भुसावळ (प्रतिनिधी) : भुसावळ शहरातील जामनेर रोड, श्रद्धानगर परिसरातील ‘श्री समर्थ महिला बहुद्देशीय संस्था’ (नोंदणी क्र. ८९१८) संचलित श्री संत गजानन महाराज देवस्थानच्या कारभारासंदर्भात आर्थिक व प्रशासकीय अनियमिततेचे गंभीर आरोप समोर आले आहेत. सामाजिक कार्यकर्ते प्रमोद जगन्नाथ पाटील यांनी सहाय्यक धर्मदाय आयुक्त, जळगाव यांच्याकडे पुराव्यांसह तक्रार दाखल केल्याचा दावा केला असून, या संपूर्ण प्रकरणाची निष्पक्ष चौकशी करण्याची मागणी केली आहे. तक्रारीनुसार, संस्थेच्या नावाने कथित विनापरवाना वर्गणी संकलन, आर्थिक व्यवहारातील अनियमितता, नियमित लेखापरीक्षणाचा अभाव, सार्वजनिक वापरासाठी राखीव असलेल्या खुल्या जागेचा कथित वापर, संचालक मंडळाच्या नोंदींमधील विसंगती तसेच संस्थेमार्फत चालविण्यात येत असल्याचा दावा असलेल्या आरओ प्लांटच्या उत्पन्नाची चौकशी करण्याची मागणी करण्यात आली आहे. संस्थेच्या नोंदणीकृत उद्दिष्टांबाबत प्रश्नचिन्ह तक्रारदाराच्या म्हणण्यानुसार, संबंधित संस्था महिला सक्षमीकरण, गरजू विद्यार्थ्यांना शालेय साहित्याचे वाटप आणि सामाजिक कार्यासाठी नोंदणीकृत असल्याचे धर्मादाय विभागाकडील नोंदींवरून स्पष्ट होते. मात्र, संस्थेच्या नोंदणीकृत उद्दिष्टांमध्ये देवस्थान चालविणे अथवा देवस्थानाच्या नावाने वर्गणी संकलित करणे याचा समावेश आहे का, याची धर्मादाय विभागाने सखोल पडताळणी करावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे. कथित ‘मास्टरमाईंड’ कोण? संस्थेच्या नावाने सुरू असलेल्या कथित वर्गणी संकलनामागील संपूर्ण यंत्रणा नेमकी कोणाच्या नियंत्रणाखाली कार्यरत आहे, हा प्रश्न तक्रारीत उपस्थित करण्यात आला आहे. या कारभारामागील कथित ‘मास्टरमाईंड’ कोण आहे, वर्गणी संकलन करणारे कोण, निर्णय घेणारे पदाधिकारी कोण आणि संपूर्ण संचालक मंडळाची भूमिका काय, याची स्वतंत्र चौकशी करण्यात यावी, अशी मागणी तक्रारदाराने केली आहे. दोष आढळल्यास संबंधितांवर कायदेशीर दंडात्मक कारवाई तसेच लागू कायद्यानुसार फौजदारी कारवाई करण्यात यावी, अशी मागणीही करण्यात आली आहे. मात्र, या सर्व आरोपांची सत्यता सक्षम प्राधिकरणाच्या चौकशीनंतरच स्पष्ट होणार आहे. संचालक मंडळाच्या नोंदींची फॉरेन्सिक तपासणीची मागणी संस्थेच्या संचालक मंडळातील काही नोंदी, स्वाक्षऱ्या आणि सदस्यांच्या स्थितीबाबत तक्रारदाराने शंका उपस्थित केली आहे. त्यामुळे आवश्यक असल्यास संबंधित कागदपत्रांची न्यायवैद्यकीय (Forensic) तपासणी करून त्यांची सत्यता पडताळण्यात यावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे. सार्वजनिक ओपन स्पेसच्या वापराबाबत चौकशी सर्व्हे क्रमांक ११५/१/अ येथील सार्वजनिक वापरासाठी राखीव असल्याचा दावा करण्यात आलेल्या खुल्या जागेवर कथितरीत्या शेड, बांधकाम किंवा अन्य संरचना उभारण्यात आल्या आहेत का, याची महसूल, नगररचना व संबंधित विभागांनी संयुक्त तपासणी करावी, अशी मागणी तक्रारीत करण्यात आली आहे. आरओ प्लांटच्या परवानग्या व उत्पन्नाची चौकशी संस्थेमार्फत चालविण्यात येत असल्याचा दावा असलेल्या आरओ प्लांटसंदर्भातही तक्रारदाराने गंभीर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. या प्लांटसाठी संबंधित विभागांच्या आवश्यक परवानग्या घेण्यात आल्या आहेत का, याची चौकशी करण्यात यावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे. तक्रारदाराच्या मते, आरओ प्लांटसाठी भूजल सर्वेक्षण व विकास यंत्रणा, महाराष्ट्र प्रदूषण नियंत्रण मंडळ, नगरपरिषद तसेच इतर संबंधित विभागांच्या आवश्यक परवानग्या घेण्यात आल्या आहेत का, याची पडताळणी होणे आवश्यक आहे. तसेच या प्लांटमधून अनेक वर्षांपासून प्राप्त होत असल्याचे सांगितले जाणारे कथित उत्पन्न, त्याची लेखा नोंद, नियमित ऑडिट आणि धर्मादाय विभागाकडे सादर केलेले हिशेब तपासण्यात यावेत, अशी मागणीही करण्यात आली आहे. विशेष आर्थिक लेखापरीक्षणाची मागणी भाविकांकडून प्राप्त झालेल्या देणग्या, वर्गणी, आरओ प्लांटमधून मिळणारे कथित उत्पन्न आणि इतर सर्व आर्थिक व्यवहारांचे विशेष आर्थिक लेखापरीक्षण (Special Audit) करण्यात यावे. संस्थेच्या निधीचा वापर नियमांनुसार झाला आहे का, याची सखोल चौकशी करण्यात यावी, अशी मागणी तक्रारदाराने केली आहे. १६ जून रोजी तक्रार दाखल केल्याचा दावा तक्रारदाराच्या म्हणण्यानुसार, १६ जून २०२६ रोजी सहाय्यक धर्मदाय आयुक्त, जळगाव कार्यालयात या प्रकरणी तक्रार दाखल करण्यात आली. मात्र, अद्याप ठोस कार्यवाही झालेली नसल्याचा दावा करण्यात आला असून, संबंधित विभाग या तक्रारीवर काय भूमिका घेणार, याकडे नागरिकांचे लक्ष लागले आहे. नागरिकांसमोर उपस्थित झालेले प्रश्न * कथित ‘मास्टरमाईंड’ कोण? * वर्गणी संकलन करणाऱ्या यंत्रणेची चौकशी होणार का? * संपूर्ण संचालक मंडळाची जबाबदारी निश्चित केली जाणार का? * आर्थिक व्यवहारांची न्यायवैद्यकीय तपासणी होणार का? * आरओ प्लांटसाठी आवश्यक परवानग्या घेण्यात आल्या आहेत का? * आरओ प्लांटच्या उत्पन्नाच्या ऑडिट नोंदी उपलब्ध आहेत का? * दोष आढळल्यास संबंधितांवर धर्मादाय कायदा व इतर लागू कायद्यांनुसार कारवाई होणार का? ‘पुरावे सादर करण्यास समर्थ’ : प्रमोद पाटील तक्रारदार प्रमोद जगन्नाथ पाटील यांनी, भाविकांकडून जमा झालेल्या वर्गणी, देणग्या व इतर उत्पन्नाचा वापर कायद्याच्या चौकटीबाहेर झाला असल्यास तो भाविकांच्या विश्वासाला तडा देणारा प्रकार ठरू शकतो, असे म्हटले आहे. भाविकांनी श्रद्धेने दिलेल्या वर्गणीचा गैरवापर झाला आहे का, याची सखोल चौकशी करण्यात यावी, अशी त्यांची मागणी आहे. तक्रारीसोबत उपलब्ध पुरावे सादर करण्यात आले असून, आवश्यकतेनुसार चौकशीदरम्यान ते पुरावे सादर करण्यास आपण समर्थ असल्याचे प्रमोद पाटील यांनी सांगितले. निष्पक्ष चौकशीची मागणी धार्मिक व सार्वजनिक संस्थांच्या कारभारात पारदर्शकता, नियमित लेखापरीक्षण आणि कायद्याचे पालन आवश्यक असल्याची अपेक्षा नागरिकांकडून व्यक्त होत आहे. त्यामुळे या प्रकरणाची निष्पक्ष चौकशी करून वस्तुस्थिती जनतेसमोर आणावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे. टीप : वरील वृत्तातील सर्व आरोप हे तक्रारदार प्रमोद जगन्नाथ पाटील यांनी संबंधित प्राधिकरणाकडे दाखल केलेल्या तक्रारीवर तसेच त्यांच्या म्हणण्यानुसार उपलब्ध असलेल्या कागदपत्रे व पुराव्यांवर आधारित आहेत. या आरोपांची सत्यता सक्षम प्राधिकरणाच्या अधिकृत चौकशीनंतरच स्पष्ट होणार आहे. संबंधित ‘श्री समर्थ महिला बहुद्देशीय संस्था’चे अध्यक्ष अथवा पदाधिकाऱ्यांचे स्पष्टीकरण प्राप्त झाल्यास तेही प्रसिद्ध करण्यात येईल. तसेच सहाय्यक धर्मादाय आयुक्त कार्यालय, जळगाव यांची अधिकृत भूमिका प्राप्त झाल्यानंतर ती पुढील वृत्तात प्रसिद्ध करण्यात येईल.
